Η άνοιξη είναι εδώ με
Ένα Βιβλίο Μια Ανάσα
Αναλαμβάνοντας από τον Οκτώβριο του 2024 τη βιβλιοθήκη του σχολείου μας, η σκέψη μου προσανατολιζόταν στο πώς θα μπορέσω να φέρω τα παιδιά κοντά στο βιβλίο, να το γνωρίσουν, να το επιλέξουν ως μέσο ξεκούρασης, χαλάρωσης, έμπνευσης, δημιουργίας. Ήθελα η βιβλιοθήκη να σημάνει για τα παιδιά έναν χώρο ηρεμίας κι ασφαλούς έκφρασης. Εντούτοις, η καλλιέργεια αναγνωστικής κουλτούρας προϋποθέτει την καλλιέργεια μιας κουλτούρας ευγένειας, καλοσύνης, αποδοχής του εαυτού μας και των άλλων.
Για τον σκοπό αυτό εμπνεύστηκα το πρόγραμμα: «Ένα Βιβλίο Μια Ανάσα». Οι μαθητές του σχολείου προσέρχονται στη βιβλιοθήκη ανά τμήμα και συμμετέχουν στα βιωματικά εργαστήρια που σχεδιάζω με άξονα το βιβλίο και σε συνδυασμό με ασκήσεις ενσυνειδητότητας (mindfulness).
Η έννοια της ενσυνειδητότητας (mindfulness) αναφέρεται στην ικανότητα να επικεντρωνόμαστε σε αυτό που κάνουμε, σκεφτόμαστε ή αισθανόμαστε κάθε φορά χωρίς να κρίνουμε τον εαυτό μας, αλλά να τον αποδεχόμαστε με καλοσύνη. Αναφέρεται στην εξάσκηση του νου να είναι παρών στην παρούσα στιγμή.
Η καθημερινή ζωή των παιδιών στις μέρες μας χαρακτηρίζεται από μια συνεχή βιασύνη. Τα παιδιά καταπιάνονται με πολλές δραστηριότητες χωρίς, όμως, να δίνουν την προσοχή και συγκέντρωση τους σε ένα πράγμα κάθε φορά. Ο νους τους τρέχει συνεχώς. Παρουσιάζουν μεγάλη έλλειψη προσοχής, δυσκολία εστίασης και συγκέντρωσης, αυξημένη κινητικότητα, ευερεθιστότητα, κόπωση, άγχος κ.ά. Σαν να έχουν χάσει τη χαρά της δημιουργίας, την επαφή με τον εαυτό τους, τους γύρω τους, τη φύση. Περνούν, βέβαια, και πολλές ώρες μπροστά σε μια οθόνη, κυνηγώντας αυτό που θα τους κεντρίσει το ενδιαφέρον. Τα παιδιά, όμως, έχουν ανάγκη να ονειρεύονται, να δημιουργούν, ν’ ανακαλύπτουν, να κάνουν σχέσεις, και να νιώθουν τον κόσμο με όλες τους τις αισθήσεις!
Στο βιωματικό πρόγραμμα «Ένα Βιβλίο Μια Ανάσα» βιβλία και πρακτικές ενσυνειδητότητας γίνονται οι καλύτεροι σύντροφοι σε κάθε μας «ταξίδι». Μετά από κάθε άσκηση χαλάρωσης, συγκέντρωσης, ηρεμίας ή παιχνίδι έκφρασης καθώς και συζήτησης για όσα η άσκηση / το παιχνίδι βόηθησε τα παιδιά να αισθανθούν, ακολουθεί μια όμορφη ιστορία, ένα παραμύθι μέσα από αξιόλογα βιβλία που κι αυτά με τη σειρά τους ηρεμούν, ενεργοποιούν τη φαντασία, κινητοποιούν τη σκέψη κι όλο τον εσωτερικό κόσμο των παιδιών.
Το σκεπτικό του προγράμματος είναι τα παιδιά να πλησιάσουν με ηρεμία τον εαυτό τους και στη συνέχεια γνωρίζοντας τον πλούσιο και γεμάτο ενδιαφέρον κόσμο των βιβλίων να μάθουν να το επιλέγουν ως μέσο ηρεμίας, ξεκούρασης, γνώσης, έμπνευσης, δημιουργίας. Όπως, άλλωστε, είπαν τα ίδια τα παιδιά: « Το βιβλίο είναι ο ελεύθερός μας εαυτός».
Η σύνδεση της ενσυνειδητότητας με την ανάγνωση παιδικών βιβλίων είναι μια πολύ ευεργετική πρακτική για την ψυχοσυναισθηματική υγεία των παιδιών, αλλά και για την μαθησιακή τους ικανότητα. Εστιάζοντας στις εικόνες και τις λέξεις το μυαλό «ξεκουράζεται» από άλλες σκέψεις και «μαθαίνει» να παραμένει στο παρόν. Ενισχύεται η προσοχή και η συγκέντρωση. Τα παιδιά διαβάζοντας για καταστάσεις και προβληματισμούς αναπτύσσουν μια βαθύτερη κατανόηση και των δικών τους συναισθημάτων. Καλλιεργούν την ενσυναίσθηση μαθαίνοντας να βλέπουν τον κόσμο και μέσα από τα μάτια των ηρώων. Ανακουφίζονται από δυσφορικά συναισθήματα και μαθαίνουν να δίνουν «χώρο» στη φαντασία τους ενισχύοντας τη δημιουργική και θετική τους φύση. Επιπλέον, εξασκούνται στην ενσυνείδητη/ενεργητική ακρόαση, στην ενσυνείδητη ανάγνωση.
Αυτά, λοιπόν, κι άλλα πολλά λαμβάνουν χώρα στη βιβλιοθήκη του σχολείου μας με στόχο την καλλιέργεια αναγνωστικής κουλτούρας μέσα από τη γνωριμία των παιδιών με το βιβλίο. Παράλληλα επιδιώκεται και η καλλιέργεια μιας θετικής στάσης κι απόκρισης των παιδιών στα ποικίλα μηνύματα και ερεθίσματα που λαμβάνουν καθημερινά. Το βιβλίο είναι ο ενσυνείδητος εαυτός μας και με αυτή τη σκέψη ως αρχή προσπαθούμε να επικοινωνήσουμε τα οφέλη της φιλαναγνωσίας μέσα από τις δράσεις που γίνονται στον χώρο της βιβλιοθήκης, τις επισκέψεις συγγραφέων, τις συζητήσεις για τα βιβλία που δανείζονται τα παιδιά, τη δημιουργία μιας σχέσης εμπιστοσύνης με το βιβλίο και τη βιβλιοθήκη.
Προσωπικό μου μέλημα είναι η βιβλιοθήκη να γίνει για τα παιδιά ένας τόπος συνάντησης με τις ιστορίες, τους συμμαθητές τους, τους δασκάλους τους, τον εαυτό τους. Οι ανάγκες και επιθυμίες των παιδιών για επικοινωνία και μοίρασμα είναι προτεραιότητα. Η βιβλιοθήκη σαν χώρος αποκτά σιγά σιγά την αισθητική που τής ταιριάζει καθώς και την απαιτούμενη επίπλωση. Οι τίτλοι βιβλίων ανανεώνονται με πολύ κόπο, βέβαια. Το ενθαρρυντικό είναι ότι τα παιδιά παρά τις συνεχείς αλλαγές που γίνονται όλη τη χρονιά στον χρόνο επιλέγουν τη βιβλιοθήκη ως τόπο για ανάγνωση και διάλειμμα. Αυτό μας δίνει ελπίδα και δύναμη.
Το βιωματικό πρόγραμμα «Ένα Βιβλίο Μια Ανάσα» συμμετείχε φέτος στον διαγωνισμό του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου για την προαγωγή της φιλαναγνωσίας και της χαράς για το βιβλίο.
Η άνοιξη είναι εδώ κι εμείς συνεχίζουμε τα ταξίδια ενσυνειδητότητας μέσα από τα βιβλία.
Η Υπεύθυνη
Σχολικής Βιβλιοθήκης
Βίκυ Βράζου
